Toen de W140 al vooruitkeek: de voorgeschiedenis van DISTRONIC
Tegenwoordig vinden we het bijna vanzelfsprekend dat een auto zelf afstand houdt tot zijn voorganger. Een moderne S-Klasse kan snelheid aanpassen, afremmen voor ander verkeer en de bestuurder op allerlei manieren ondersteunen.
Maar ergens moest die ontwikkeling beginnen.
Wie naar de Mercedes-Benz S-Klasse van de jaren negentig kijkt, komt al snel uit bij de W140. Niet alleen vanwege zijn formaat, zijn V12 of zijn bekende dubbele beglazing, maar vooral omdat juist in deze periode grote stappen werden gezet op het gebied van elektronische rij- en veiligheidssystemen.
De W140 werd daarmee een belangrijke schakel tussen de grotendeels mechanische S-Klasse van vroeger en de steeds intelligenter wordende auto die daarna zou volgen.
Meer dan alleen luxe
Toen de W140 in 1991 verscheen, zat er al opvallend veel elektronica in de auto. Gedurende zijn levensloop kwamen daar systemen bij die we tegenwoordig als belangrijke stappen in de ontwikkeling van rijassistentie beschouwen.
Zo verscheen het Elektronisch Stabiliteitsprogramma ESP in 1995 in de 140-serie en volgde in 1996 de Brake Assist, BAS. Mercedes-Benz koppelde steeds meer informatie van sensoren en verschillende elektronische systemen aan elkaar. ABS, ASR, ESP, motormanagement, transmissie en remsysteem stonden niet langer volledig los van elkaar. Mercedes-Benz Media
Juist die onderlinge samenwerking was essentieel voor wat later DISTRONIC zou worden. Een auto kan immers pas zelfstandig afstand houden wanneer hij niet alleen weet wat er vóór hem gebeurt, maar ook zelf het motorkoppel en de remmen kan beïnvloeden.
Afstand meten voordat de auto zelf ingreep
In de jaren negentig experimenteerde Mercedes-Benz uitgebreid met systemen die de omgeving van de auto konden waarnemen. Radar werd daarbij steeds belangrijker. Het idee was in eerste instantie eenvoudig: meet de afstand tot een voertuig voor de auto en laat de bestuurder zien wanneer die afstand te klein wordt.
De bijzondere afstandsweergave die we bij dit artikel laten zien past precies in die ontwikkelingsperiode. In plaats van alleen snelheid of motortoerental kreeg de bestuurder informatie over de verkeerssituatie vóór de auto.
Voor die tijd was dat behoorlijk futuristisch. Een auto die zijn omgeving observeerde en daar informatie over gaf, betekende namelijk een fundamentele verandering. Tot dat moment was vrijwel alle informatie in het instrumentarium afkomstig uit de auto zelf. Snelheid, temperatuur, toerental, brandstofniveau en oliedruk. Nu begon de auto ook naar buiten te kijken.
De W140 als onderzoeksplatform
Dat Mercedes in die jaren veel verder keek dan alleen een afstandswaarschuwing, blijkt ook uit andere onderzoeksprojecten.
Een 500 SEL van de W140-serie werd bijvoorbeeld gebruikt als basis voor onderzoek naar geautomatiseerd rijden. In het onderzoeksproject VaMP kon een computer onder meer stuurinrichting, gasklep en remmen beïnvloeden. Camera’s analyseerden daarbij continu de verkeersomgeving.
In 1994 reed zo’n onderzoeksauto meer dan duizend kilometer op de openbare snelweg, waarbij onder gecontroleerde omstandigheden onder meer rijstrookwisselingen en inhaalmanoeuvres werden uitgevoerd. Dat gebeurde tientallen jaren voordat autonoom rijden een onderwerp werd waar vrijwel iedere autofabrikant zich mee bezighield.
Het laat vooral zien hoe geschikt de W140 was als technisch onderzoeksplatform. De auto beschikte over de ruimte, elektronische infrastructuur en regelbare voertuigsystemen die nodig waren voor dit soort experimenten.
Van waarschuwen naar zelf afstand houden
De beslissende stap kwam bij de volgende S-Klasse. Bij de introductie van de W220 in 1998 verscheen DISTRONIC als een van de belangrijke technische vernieuwingen. Het systeem gebruikte radar om een voorligger te detecteren en kon vervolgens zelf snelheid verminderen wanneer de afstand te klein werd. Zodra de weg weer vrij was, versnelde de auto opnieuw richting de ingestelde snelheid. DISTRONIC werd vanaf 1999 voor de W220 leverbaar. Mercedes-Benz S-Klasse Club e.V.
Daarmee veranderde de traditionele cruisecontrol ingrijpend.
Een gewone cruisecontrol probeert simpelweg een ingestelde snelheid vast te houden. DISTRONIC voegde daar iets nieuws aan toe: de verkeerssituatie werd onderdeel van de regeling. Wat tegenwoordig adaptive cruise control wordt genoemd, was eind jaren negentig nog bijzonder geavanceerde techniek.
De ontwikkeling stopte daar natuurlijk niet
Na de eerste generatie DISTRONIC bleef Mercedes-Benz het systeem verder ontwikkelen. Radar kreeg een groter bereik en systemen werden steeds nauwer gekoppeld aan remassistentie, stuurondersteuning en andere veiligheidsfuncties. Later verschenen DISTRONIC PLUS, Stop & Go-functies, stuurassistentie en uiteindelijk systemen die grote delen van een rit kunnen ondersteunen.
Kijk je naar die ontwikkeling, dan lijkt de stap van W140 naar W220 misschien ineens minder groot. De W220 bracht DISTRONIC naar de klant, maar een belangrijk deel van het denkwerk, het onderzoek en de experimenten vond al eerder plaats.
En precies daarom is de W140 technisch zo interessant. Niet alles wat Mercedes in die jaren ontwikkelde kwam direct in de showroom terecht. Soms reed de techniek eerst jarenlang rond in onderzoeks- en proefauto’s voordat ze rijp genoeg werd voor serieproductie.
Een vooruitblik vanuit de jaren negentig
Met de kennis van nu is het gemakkelijk om zo’n experimentele afstandsweergave als een curiositeit te zien. Maar eigenlijk kijken we naar het begin van een ontwikkeling die inmiddels bijna iedere nieuwe auto heeft bereikt.
Een radar die voor de auto uit kijkt. Elektronica die de afstand berekent. Systemen die motor en remmen kunnen aansturen. En uiteindelijk een auto die de bestuurder steeds meer ondersteunt. De W140 stond precies op dat kantelpunt. Nog onmiskenbaar een klassieke grote Mercedes-Benz, maar tegelijkertijd een auto uit een periode waarin de S-Klasse steeds nadrukkelijker veranderde in een rijdend technologisch laboratorium. En enkele jaren later kreeg die ontwikkeling een naam die inmiddels bijna iedere Mercedes-liefhebber kent:
DISTRONIC.
Bronnen: Mercedes-Benz Classic, Mercedes-Benz Media en historische documentatie over de S-Klasse W140 en W220.